GW-501516 to związek badawczy, który pozwala sprawdzić, jak zmienia się metabolizm tłuszczów i energii, gdy pobudzony zostaje receptor jądrowy PPARδ. Nie jest suplementem diety ani lekiem; w katalogu odczynników występuje jako Cardarine GW-501516.
Kardaryna (GW-501516, Cardarine) to syntetyczny agonista receptora PPARδ — białka jądrowego regulującego metabolizm kwasów tłuszczowych i wydolność tlenową. Wbrew częstej klasyfikacji nie jest SARM-em i nie działa na receptor androgenowy. Opracowana przez GlaxoSmithKline, badana w kontekście metabolizmu lipidów i wydolności; rozwój kliniczny wstrzymano w 2007 roku po sygnałach onkologicznych w badaniach na gryzoniach. Odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych (Research Use Only).

W skrócie. Kardaryna (GW-501516) to syntetyczny agonista receptora jądrowego PPARδ, opracowany przez GlaxoSmithKline i badany w kontekście metabolizmu kwasów tłuszczowych oraz wydolności tlenowej. Nie jest SARM-em — nie wiąże receptora androgenowego, co odróżnia ją od ostaryny czy RAD-140. Rozwój kliniczny przerwano w 2007 roku, gdy w wieloletnich badaniach na gryzoniach zaobserwowano rozwój nowotworów w wielu narządach. Dziś związek funkcjonuje wyłącznie jako odczynnik badawczy (RUO) i figuruje na liście zabronionej WADA.
Klasa farmakologiczna: agonista PPARδ, nie SARM
Cardarine, znany również jako GW-501516 lub Endurobol, często bywa wrzucany do jednego worka z SARM-ami. Mechanistycznie to błąd. Chociaż w sklepach zwykle funkcjonuje obok takich grup jak SARMy w kapsułkach, sam nie oddziałuje na receptory androgenowe. GW-501516 jest agonistą receptora PPARδ — czynnika transkrypcyjnego opisywanego jako regulator gospodarki lipidowej i sygnalizacji zapalnej w wielu typach komórek (Bojic & Huff, 2013). Czym agonista PPARδ różni się od typowego SARM-a, pokazuje osobne porównanie: kardaryna vs ostaryna.
W modelach przedklinicznych aktywacja PPARδ wiązała się z przesunięciem gospodarki energetycznej w stronę utleniania kwasów tłuszczowych. Związek badano w trzech grupach modeli: wydolności tlenowej u myszy, metabolizmu lipidów w modelach komórkowych i zwierzęcych oraz — w krótkich badaniach klinicznych — metabolizmu lipoprotein u osób z dyslipidemią.
Jak działa GW-501516?
Aktywacja receptorów PPARδ uruchamia kaskadę zmian metabolicznych, które mogą przekładać się na bardziej ekonomiczne gospodarowanie energią podczas wysiłku. Najczęściej omawia się trzy obszary: wytrzymałość, utlenianie kwasów tłuszczowych obserwowane w modelach oraz wpływ na parametry metaboliczne.
Wydolność tlenowa w modelach zwierzęcych
Obszar ten opisano głównie na modelach mysich. W badaniu na myszach szczepu Kunming GW-501516 wydłużał bieg do wyczerpania i zwiększał udział oksydacyjnych włókien mięśniowych, zarówno u zwierząt poddawanych regularnemu wysiłkowi, jak i u zwierząt bez takiego przygotowania. Analiza metabolomiczna wskazała na nasilone zużycie kwasów tłuszczowych przy ograniczonym wykorzystaniu glukozy; autorzy podkreślają, że mechanizm ten różni się od tego, który uruchamia sam wysiłek (Chen et al., 2015). Wyniki dotyczą modelu mysiego i nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych u ludzi.
GW-501516 a metabolizm kwasów tłuszczowych
Drugi obszar to gospodarka lipidowa — badana zarówno w modelu zwierzęcym, jak i w krótkich badaniach klinicznych u ludzi:
- Utlenianie kwasów tłuszczowych (model mysi): GW-501516 zwiększał stężenie metabolitów pośrednich i enzymów szlaku utleniania kwasów tłuszczowych, przy jednoczesnym ograniczeniu wykorzystania glukozy (Chen et al., 2015).
- Metabolizm lipoprotein (badanie u ludzi): w randomizowanym badaniu krzyżowym z podwójnie ślepą próbą, obejmującym 13 mężczyzn z dyslipidemią i otyłością centralną, GW-501516 w sześciotygodniowych okresach obniżał stężenie trójglicerydów, kwasów tłuszczowych i apolipoproteiny B w osoczu oraz przyspieszał wątrobowe usuwanie cząstek VLDL (Ooi et al., 2011). Było to badanie krótkoterminowe, z metabolicznymi punktami końcowymi.
Wśród odczynników stosowanych w badaniach nad gospodarką lipidową są też związki o zupełnie innym mechanizmie, takie jak Yohimbine 5 mg — antagonista receptora α2-adrenergicznego. To jednak odrębne narzędzia badawcze o różnych profilach działania, których nie należy utożsamiać.
Cardarine (GW-501516) — efekty w badaniach
Pytanie o „efekty” Kardaryny wymaga jednoznacznego rozdzielenia tego, co wykazano w modelach zwierzęcych i wczesnych badaniach klinicznych, od tego, co bywa obiecywane w marketingu. Poniższy przegląd opisuje wyłącznie obserwacje z opublikowanej literatury — w ramce badawczej, bez sugestii zastosowania u ludzi.
Wydolność tlenowa (modele zwierzęce). Najczęściej cytowany efekt pochodzi z pracy Narkar i wsp. (2008) na modelu mysim: myszy otrzymujące GW-501516 wykazywały zwiększoną wydolność biegową, a w połączeniu z treningiem — przeprogramowanie włókien mięśniowych z typu II (szybkokurczliwych) na typ I (wolnokurczliwych, oksydacyjnych). To efekt obserwowany u zwierząt; nie został potwierdzony w długoterminowych badaniach klinicznych na ludziach.
Profil lipidowy (wczesne badania kliniczne). We wstępnych badaniach klinicznych fazy I/II prowadzonych przez GSK u osób z dyslipidemią obserwowano wzrost cholesterolu HDL (rzędu kilkunastu procent), spadek trójglicerydów i LDL oraz redukcję markerów zapalnych. Były to badania krótkoterminowe; program przerwano w 2007 roku przed dalszą oceną.
Metabolizm energetyczny (modele zwierzęce i komórkowe). W modelach przedklinicznych obserwowano nasilenie beta-oksydacji kwasów tłuszczowych, biogenezę mitochondriów i przesunięcie preferencji paliwowej mięśni w stronę utleniania lipidów — mechanizm opisany w sekcji poprzedniej.
| Efekt | Model badawczy | Status dowodu |
|---|---|---|
| Wydolność biegowa, przeprogramowanie włókien | Mysi (Narkar 2008) | Modele zwierzęce, brak potwierdzenia u ludzi |
| Wzrost HDL, spadek trójglicerydów/LDL | Wczesne kliniczne fazy I/II (dyslipidemia) | Krótkoterminowe, program przerwany 2007 |
| Beta-oksydacja, biogeneza mitochondriów | Przedkliniczne (zwierzęce/komórkowe) | Mechanistyczne |
Żaden z tych efektów nie przekłada się na rekomendację stosowania u ludzi — GW-501516 nie jest lekiem, a jego rozwój kliniczny wstrzymano ze względu na sygnał onkologiczny opisany w dalszej części artykułu. Efekty obserwowane w badaniach to nie to samo co bezpieczny, potwierdzony rezultat u człowieka.
Status badawczy GW-501516 a kwestia stosowania u ludzi
GW-501516 funkcjonuje jako odczynnik wyłącznie do badań (Research Use Only) i nie ma zatwierdzonych zaleceń stosowania u ludzi. Program kliniczny został wstrzymany na wczesnym etapie, więc żadne zalecenia stosowania nie zostały zatwierdzone ani zwalidowane u człowieka. W literaturze przedklinicznej związek podawano modelom zwierzęcym w ściśle kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, a obserwowane zależności (w tym sygnał toksykologiczny) były zależne od dawki i czasu ekspozycji — danych tych nie można przekładać 1:1 na zastosowanie u człowieka.
Z perspektywy nabywcy odczynnika oznacza to brak jakichkolwiek zaleceń co do wielkości porcji, częstotliwości czy pory podania. GW-501516 nie jest przeznaczony do spożycia ani stosowania u ludzi, a w analizie naukowej rozpatruje się go wyłącznie w kontekście badań laboratoryjnych nad receptorem PPARδ.
Kardaryna (GW-501516) — skutki uboczne i bezpieczeństwo w badaniach
Dla osób szukających skompilowanego przeglądu skutków ubocznych GW-501516 — poniższa sekcja zbiera w jednym miejscu wszystko, co wiemy o profilu bezpieczeństwa tej cząsteczki z opublikowanej literatury naukowej. Obraz jest niejednoznaczny: krótkoterminowe dane u ludzi sugerują względnie dobrą tolerancję, ale długoterminowe badania toksykologiczne na gryzoniach pokazały sygnał, który doprowadził do wstrzymania programu klinicznego przez GSK. Sygnał na tyle poważny, że jego pominięcie w rzetelnym opisie GW-501516 byłoby nieuczciwe.
Krótkoterminowe efekty obserwowane u ludzi
W krótkoterminowych badaniach klinicznych fazy I/II (od 2 do 12 tygodni) GW-501516 u pacjentów z dyslipidemią wykazywała profil tolerancji opisywany jako stosunkowo dobry. Raportowane efekty uboczne miały głównie charakter łagodny i obejmowały:
- Łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, dyskomfort)
- Bóle głowy w pojedynczych przypadkach
- Brak istotnych zmian w parametrach wątrobowych w krótkim oknie obserwacji
Krótkoterminowe badania kliniczne nie wykazały sygnałów onkologicznych — co jednak nie oznacza, że ich nie ma. Czas obserwacji (najdłuższe opublikowane badania kliniczne fazy II to 12 tygodni) jest zbyt krótki, by wykryć nowotwory rozwijające się w skali lat.
Sygnał onkologiczny z badań przedklinicznych — powód wstrzymania programu GSK
W dwuletnich badaniach toksykologicznych na gryzoniach (standardowy wymóg FDA dla związków przewidywanych do długoterminowej terapii) GW-501516 indukowała rozwój nowotworów w kilku narządach w sposób zależny od dawki i czasu ekspozycji — sygnał na tyle poważny, że doprowadził do wstrzymania programu klinicznego przez GSK w 2007 roku.
Brak długoterminowych danych u ludzi
Najpoważniejsza luka w profilu bezpieczeństwa GW-501516 to brak długoterminowych badań klinicznych u ludzi. Krótkoterminowe trials nie wykazały sygnałów onkologicznych, ale były projektowane z punktami końcowymi metabolicznymi (HDL, LDL, trójglicerydy), nie onkologicznymi. Nie ma opublikowanych danych z badań klinicznych dłuższych niż kilka miesięcy.
W praktyce oznacza to: bezpieczeństwo długoterminowe GW-501516 u ludzi pozostaje nieustalone. Nie wiemy, czy sygnał onkologiczny z modelu szczurzego przekłada się na ludzi w istotny sposób; nie wiemy też, że tak nie jest. Brak danych to brak danych — w farmakologii klinicznej to nie jest przesłanka do optymizmu, lecz do ostrożności.
Status WADA — ostrzeżenie zdrowotne, nie tylko sportowa nieuczciwość
W 2009 roku Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) wpisała GW-501516 na listę substancji zabronionych — początkowo w grupie dopingu genowego (M3). W 2012 roku przeniesiono go do sekcji S4 — modulatorów hormonalnych i metabolicznych; na liście na 2026 rok figuruje w sekcji S4.4 — Modulatory metaboliczne. W 2013 roku WADA wydała bezprecedensowe ostrzeżenie publiczne dla sportowców — informujące nie tylko o zakazie w sporcie, ale o ryzyku zdrowotnym związanym z GW-501516. To rzadki przypadek, gdy agencja antydopingowa aktywnie ostrzega przed substancją z powodów medycznych, nie tylko regulacyjnych [źródło: WADA Open Letter 2013, dokument WADA dostępny publicznie].
Status regulacyjny — RUO, brak rejestracji jako lek
GW-501516 nie został zarejestrowany jako lek w żadnej głównej jurysdykcji. Po wstrzymaniu programu GSK w 2007 r. żaden inny podmiot farmaceutyczny nie podjął rozwoju klinicznego. W obrocie międzynarodowym GW-501516 funkcjonuje jako odczynnik badawczy (Research Use Only) — substancja chemiczna do badań laboratoryjnych, bez przeznaczenia do stosowania u ludzi i bez zatwierdzonych zaleceń stosowania.
Odczynniki RUO z tej grupy zbiera kategoria kardaryny (GW-501516).
Czego nie wiemy — uczciwy obraz luk dowodowych
- Czy sygnał karcinogenny ze szczurów przenosi się na człowieka — w jakiej skali, w jakich narządach
- Jaki jest profil bezpieczeństwa po latach codziennej ekspozycji u ludzi (brak badań)
- Jaka dawka u człowieka odpowiada dawce toksycznej u szczura (ekstrapolacja między gatunkami jest złożona)
- Czy populacje specjalne (ciężarne, karmiące, pacjenci z ryzykiem onkologicznym w wywiadzie) wykazują szczególną podatność
Sygnał onkologiczny z modelu szczurzego dla GW-501516 stanowi istotne ostrzeżenie regulacyjne i toksykologiczne. Dane na ludziach są niewystarczające do pełnej oceny ryzyka. GW-501516 pozostaje małą cząsteczką badawczą — agonistą PPARδ (Research Use Only) bez rejestracji jako lek; jego stosowanie wykracza poza ramę regulacyjną odczynnika RUO i nie jest popierane ani zalecane przez One Peptides. Sygnał, który doprowadził do wstrzymania klinicznych badań przez GSK, pozostaje aktualny — żadne nowsze dane go nie zdezaktualizowały.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest cardarine (GW-501516)?
Cardarine (GW-501516) to związek badawczy z klasy agonistów receptora PPARδ, opracowany pierwotnie przez GlaxoSmithKline i Ligand Pharmaceuticals jako kandydat na lek metaboliczny. W obrocie funkcjonuje wyłącznie jako odczynnik do badań laboratoryjnych (Research Use Only) — nie jest lekiem, suplementem diety ani produktem do stosowania u ludzi.
Czy cardarine to SARM?
Nie. Cardarine (GW-501516) działa na receptor jądrowy PPARδ, a nie na receptor androgenowy — bywa błędnie zaliczana do SARM-ów, ale ma odmienny mechanizm. W obrocie pozostaje odczynnikiem do badań laboratoryjnych (Research Use Only).
Jakie działanie cardarine opisano w badaniach?
W modelach przedklinicznych (gryzonie, hodowle komórkowe) aktywację PPARδ wiązano z nasileniem utleniania kwasów tłuszczowych i zmianami ekspresji genów metabolizmu energetycznego mięśni. Obserwacje pochodzą z modeli zwierzęcych i in vitro; rozwój kliniczny wstrzymano, a skuteczność u ludzi nie została potwierdzona. Opis dotyczy farmakologii z literatury, nie efektu u człowieka.
Czy cardarine powoduje raka?
W długoterminowych badaniach toksykologicznych na gryzoniach, przy wysokiej ekspozycji, zgłoszono zależny od dawki rozwój nowotworów w wielu narządach — to odkrycie było powodem wstrzymania rozwoju cardarine jako leku przez GSK. Dane dotyczą modeli zwierzęcych; związek figuruje na liście zabronionej WADA i pozostaje odczynnikiem badawczym (RUO), nieprzeznaczonym do spożycia przez ludzi.
Źródła naukowe
- Bojic, L. A., & Huff, M. W. (2013). Peroxisome proliferator-activated receptor δ: a multifaceted metabolic player. Current Opinion in Lipidology. (Przegląd mechanizmów PPARδ i jego roli w metabolizmie lipidów oraz gospodarce energetycznej).
- Ooi, E. M., Watts, G. F., Sprecher, D. L., Chan, D. C., & Barrett, P. H. (2011). Mechanism of action of a peroxisome proliferator-activated receptor (PPAR)-delta agonist on lipoprotein metabolism in dyslipidemic subjects with central obesity. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. (Badanie z udziałem ludzi dotyczące wpływu agonisty PPARδ na metabolizm lipoprotein u osób z dyslipidemią i otyłością centralną).
- Chen, W., Gao, R., Xie, X., Zheng, Z., Li, H., Li, S., Dong, F., & Wang, L. (2015). A metabolomic study of the PPARδ agonist GW501516 for enhancing running endurance in Kunming mice. Scientific Reports. (Badanie eksperymentalne analizujące wpływ GW501516 na wydolność biegową i adaptacje metaboliczne).
- Narkar, V. A., Downes, M., Yu, R. T., et al. (2008). AMPK and PPARδ agonists are exercise mimetics. Cell. (Badanie na modelu mysim: wydolność biegowa i przeprogramowanie włókien mięśniowych po aktywacji PPARδ i AMPK).
Kontekst tematyczny: SARMy — czym są, jak działają i co mówi nauka?.
Wśród SARM-ów — do których GW-501516 nie należy — najszerszą bazę badań klinicznych ma MK-2866 Ostaryna, selektywny modulator receptora androgenowego z danymi z faz II i III.
W kategorii sekretagogów hormonu wzrostu One Peptides oferuje MK-677 ibutamoren w kapsułkach – mimetyk ghreliny aktywujący oś GH/IGF-1.
Recenzja farmaceutyczna: mgr farm. Aneta Kropicka
Recenzent farmaceutyczny i ekspert ds. suplementacji sportowej.
Magister farmacji z 12-letnim stażem zawodowym, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (2014). Weryfikuje treści One Peptides pod kątem farmakologii, dawek klinicznych i ram regulacyjnych RUO / suplement diety / leki.
Publikacja: • Ostatnia aktualizacja:
Więcej artykułów z tego klastra znajdziesz w archiwum kategorii: kategoria SARMy i modulatory.
Most do innego klastra: klasa exercise mimetic w klastrze metabolicznym.

